Kapat

14 / 22 Ayar Altın Ayarı Nedir ? Altın Ayarı Nasıl Belirlenir

Anasayfa Takı 14 / 22 Ayar Altın Ayarı Nedir ? Altın Ayarı Nasıl Belirlenir
5 (100%) 2 votes

İnsanlık tarihinin başlangıcından beri neredeyse kullanılmaya başlanan değerli bir metaldir. Gerek takı ve süs eşyası gerekse de para olarak kullanılagelmiştir. Modern çağda yatırım aracı olarak ve takı maksadıyla kullanılmaya devam etmektedir. En değerli metal değildir. Çok daha değerli metaller olmasına rağmen ender bulunuşu ve takı olarak kullanılışı onu değerli madenler sınıfında en yaygın olarak kullanılan maden yapar.

Teknolojik ürünlerin iletim devrelerinde de geçtiğimiz yüzyılın yarısından sonra kullanılmaya başlanmıştır. Yapılan tahminlere göre bu güne kadar 180 bin ton civarında altın üretilmiştir. Doğadan çıkarılan altın saf (0.999 K) altındır. Daha sonra bu altına başka metaller katılır (bakır, gümüş vb) ve altının karatı düşürülerek ayarları belirlenir. Bu konuyla ilgili daha detaylı bilgiler aşağıda belirtilmiştir.

Altının Nasıl İşlenir Ve Ayarı Nasıl Belirlenir?

1 gr altın 0,999 milyemden oluşur. Milyem ağırlığın binlik dilimlerde bir göstergesidir ve hem de altının saflık derecesini belirtir.

Doğadan çıkarıldığı şekliyle altın 0,999 milyem değerindedir. Diğer bir ifadeyle doğadan saf altın diye çıkarılan 1 gram madenin %99,99’unun altın olması anlamına gelir. Çok çok küçük bir kısmı başka metallerden oluşur. Çıkarılan bu altın hiç işlenmez ve bu şekliyle eritilip külçe halde saklanırsa (ülkelerin merkez bankalarında bulundurdukları bu altınlardır) en değerli altın aslında budur. Bugün piyasalarda gram altın adı altında satışa sunulan altınlar işte bunlardır. Bu altınlar 0.5 gr, 1 gr, 2.5 gr, 5 gr, 10 gr, 20 gr ve 50 gr olarak satılırlar. 100 gr ve 1000 gr olanları da vardır ama çok fazla piyasaya bulunmazlar. Ülkelerin kendi merkez bankalarında bulunan ve rezerv altın olarak saklanan altınlar ise 1 kg, 5 kg, 10 kg ve 12 kiloluk ağır külçede altınlardır ve bunlar asla piyasaya sürülmezler.

Altında 22 Ayar Nedir?

Satın alınmış olan herhangi bir altın eşyanın 1 gramında bulunan altın miktarı o altının ayarını ya da karatını gösterir. 22 ayar demek 1 gram altının 0,916 oranında saf olması demektir. Yani alınan bir altının içerisinde 0,916 milyem oranında altın bulunması demektir. Bu nedenle 22 ayar altınların arkasında 916 ya da 916 K damgası bulunur. Yani 22 ayar değerinde olan bir altında 0,916 oranında altın, geriye kalan 0,083 lük oranında da başka metallerin (bakır ve gümüş) bulunması demektir. Bu diğer metaller atölye aşamasında saf altın eritilirken içerisine ilave edilir ve böylece altının saflık derecesi belirlenmiş olur. Yani 22 ayara getirilmiş olur. Yukarıdaki rakamlar toplandığında 0,999’luk bir ağırlığın elde edildiği görülecektir.

Ülkemizde özelikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde işlenen altınlara gümüş hiç katılmaz. 0,083 oranının tamamı bakır olarak eklenir. İşte bu nedenle altının rengi katılan bakır oranından dolayı daha kırmızıdır ve o bölgelerde bu tip altınlara kırmızı altın denilir. İstanbul’da üretilen 22 ayar bir bilezik ya da yüzükle doğudaki 22 ayar bilezik ya da yüzük birbirlerinden renk olarak farklıdır ama aslında hepsi 22 ayar altındır. Ve hepsinin arkasında 916 damgası vardır ve olmak zorundadır. Çünkü içindeki altın oranı yukarıda belirtildiği gibi her bir gramında 0,916 oranındadır. Batıda üretilen 22 ayarların içerisinde sadece bakır değil az miktarda gümüş olduğundan altının rengi açıktır ve daha sarı bir renk görünümündedir. Tek fark budur.

22 ayarlık altınlar takı eşyası olmasının yanında yatırımlık olarak en çok tercih edilen altınlardır. Yatırım amaçlı olarak burma bilezikler, Ata lira (Cumhuriyet), tam, yarım ve çeyrek altınlar en fazla tercih edilenlerdir. Bu ürünlerin tamamı 22 ayardır.

22 ayar her altın yatırım amaçlı alınabilir anlamına gelmez. Çünkü bir altının yatırım değerini taşımasının ön koşulu mümkün olduğunca işçiliksiz diğer bir ifadeyle üzerinde işçilik bedelinin az olmasıdır. İşte, bu nedenle ikili ve üçlü burma bilezikler, desenli ya da desensiz ama içi boş olmayan bilezikler az işçilikli ürünlerdir ve takı amaçlı olduğu gibi yatırım niyetiyle de alınabilirler ve toplumun alış amacı da zaten budur.

22 ayar olduğu halde fazla işçilik gerektirdiği için alınamayacak ürünlere hasır bilezikler, zincirler, takı setleri, yüzük ve küpeler gösterilebilir. Bu ürünler de 22 ayardır ve arkasında 916 yazar ama yapılış aşamasında çok fazla işçilik gerektirdiğinden bozdurmak istendiğinde çok ciddi oranlarda (%30-45 arası) bir kayıp söz konusudur. 22 ayar olduğu halde gene çok fazla işçilik içeren bilezikler de vardır ve bunlara içi boş olan bilezikler örnek gösterilebilir.

Elbette yatırımlık altınlara gram altınlar da ilave edilebilir ve en karlı altın yatırımı bu ürünlerdir ama bu başka bir makalenin konusudur.

14 Ayar Nedir?

Bir altın ürünün içerisine 0,585 milyem oranında altın katılması demektir. Satın alınan 14 ayar küpe, kolye, yüzük ya da diğer herhangi bir takının 0,585’inin altın geriye kalan 0,414’lük kısmın ise başka metallerden oluştuğu anlamına gelir. Yani aslında 20 gr ağırlığında bir kolyenin 0,585’ine karşılık gelen 11,7 gramı altın geriye kalan 8,3 gramı başka metallerden oluşur. Yani o kolye tamamı ile aslında altın değildir. İşte o ürünü 14 ayar altın yapan içindeki altın oranıdır ve 0,585 rakamı da bunu ifade eder. Bu nedenle 14 ayarlı ürünlerin arkasında ya 14 K ya da 585 yazar. Dolayısı ile her kişi aslında elinde boynunda taşıdığı takının hangi oranda aslında altın olduğunu kolayca hesap edebilir. 14 ayar ürün teraziye koyulur ve terazideki rakam 0,585 sayısı ile çarpılırsa ortaya çıkan sonuç o takının gerçek altın değerini gösterir. Eğer takı 22 ayarsa bu sefer çarpılacak sayı 0,916’dır.

14 ayar altın sert bir altındır. Fantezi amaçlı üretilen altınların çok büyük çoğunluğu bu altından yapılır. 18 ayar da olduğu gibi 14 ayar altında asla yatırımlık altın değildir ve bu amaçla alınmamalıdır. Bileklik, kolye, küpe, yüzük, set takımları, zincirler ve daha onlarca türde altın eşyaların %80’i 14 ayar altından imal edilir.

14 ayar altına büyük oranda gümüş katılır. Bakır, nikel, palladium gibi madenler de üretilecek takı ürününe göre belli oranlarda eklenir. Gümüş ne kadar çok ise altın o derece yeşile yakın ve sert olur. 14 ayar altını yeşile yakın renkte yapan şey içindeki gümüş oranıdır. Ne kadar gümüş katılırsa altın o oranda yeşil tonda görünecektir. Sert yapıda olduğu için çok değerli taşların monte edildiği mücevherat sektöründe tercih edilmez.

Elbette bunların dışında da farklı ayarlarda altınlar mevcuttur. Bunlar 8, 10, 12 ayar altınlardır ve takı sektöründe kullanılmak üzere üretilirler.

Yukarıda açıklanan geniş bilgiler altın ayarları konusunda açıklayıcı bilgiler içerdiğinden bu makaleyi okuyan her kişi artık üzerindeki taşıdığı takının aslında gerçekte ne oranda altın olduğunu kolayca hesap edebilecektir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir